Thiếu máu não là gì? Nguyên nhân và biến chứng nguy hiểm của bệnh

Nguyên nhân gây nên tình trạng thiếu máu não

Thiếu máu não là tình trạng bệnh lý khá phổ biến hiện nay, không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe, cuộc sống, công việc của người bệnh mà còn gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như: suy giảm trí nhớ, hoa mắt, chóng mặt, rối loạn giấc ngủ, đột quỵ nhồi máu não và nguy hiểm nhất có thể đe dọa đến tính mạng. Để phòng ngừa cũng như điều trị giúp cải thiện tình trạng và các triệu chứng cho thiếu máu não gây ra, chúng ta cần phải hiểu rõ về nó. Như vậy, thiếu máu não là gì? Làm sao để nhận biết được mình đang bị thiếu máu não? Nguyên nhân, triệu chứng cũng như các cách giúp phòng ngừa và điều trị tình trạng thiếu máu não như thế nào? Vì vậy, hãy cùng xem bài viết dưới đây để hiểu rõ hơn nhé!

I. Thiếu máu não là gì?

Thiếu máu não hay thiểu năng tuần hoàn não là tình trạng giảm sự tuần hoàn máu lên não, dẫn đến giảm sự cung cấp oxy và dưỡng chất thiết yếu cho não, làm ảnh hưởng tới cấu trúc và chức năng của hệ thần kinh trung ương dẫn đến tình trạng sa sút trí tuệ, nặng hơn có thể gây nguy hiểm đến tính mạng.

Thiếu máu não cục bộ có thể gặp thấy ở mọi đối tượng, mọi độ tuổi, giới tính và đặc biệt ở những người cao tuổi, những người lao động trí óc nhiều, bận rộn, căng thẳng, stress trong công việc thường chiếm tỉ lệ cao nhất. Tại Việt Nam hiện nay, nhóm người mắc những triệu chứng thiếu máu não cục bộ đang ngày càng gia tăng đáng kể. Việc phát hiện, tìm ra nguyên nhân, điều trị kịp thời sẽ cải thiện được sức khỏe cũng như chất lượng sống của người bệnh.

Thiếu máu não cục bộ
Thiếu máu não cục bộ

II. Làm sao để nhận biết mình đang bị thiếu máu não?

Dựa vào tình trạng nặng nhẹ, cấp tính hay mãn tính mà bệnh nhân thiếu máu não cục bộ sẽ có những triệu chứng khác nhau. Các triệu chứng phản ánh sự thiếu máu não cục bộ và các triệu chứng này có thể kéo dài từ vài giây đến vài phút hoặc kéo dài thời gian và có thể vĩnh viễn nếu não bị tổn thương không phục hồi, để lại nhiều di chứng nghiêm trọng. Các dấu hiệu cho thấy thiếu máu não phổ biến bao gồm :

  • Đau đầu, nặng đầu: là biểu hiện đầu tiên, xảy ra xuyên suốt và phổ biến ở đa số các bệnh nhân thiếu máu não cục bộ gây cảm giác nhói khó chịu, mệt mỏi và thường gây cảm giác đau, khó chịu hơn khi người bệnh di chuyển, suy nghĩ nhiều.
  • Hoa mắt, chóng mặt: là sự suy giảm thị lực, cử động của cơ thể khi thay đổi tư thế vận động, cảm giác quay cuồng, loạng choạng, mất thăng bằng.
  • Sa sút, suy giảm trí tuệ, mau quên, mất trí nhớ tạm thời, mất khả năng chú ý, tập trung học tập, làm việc.
  • Rối loạn giấc ngủ: gây khó ngủ, mất ngủ, dễ gặp ác mộng và ngủ không sâu giấc, ngủ chậm chờn, thức giấc vào lúc nửa đêm.
  • Rối loạn cảm giác và vận động: yếu một bên tay, chân hoặc toàn bộ một bên cơ thể, đau, tê buốt tay chân,…
  • Đau dọc sống lưng: là một trong những triệu chứng không thể bỏ qua khi thiếu máu não, người bệnh sẽ có cảm giác lạnh sống lưng, đau dọc vai gáy và sống lưng.
  • Ảnh hưởng đến thính giác gây ù tai, khả năng nghe kém do giảm lưu lượng máu đến hệ tiền đình, óc tai.
Các triệu chứng thường gặp của tình trạng thiếu máu não
Các triệu chứng thường gặp của tình trạng thiếu máu não

III. Tầm soát bệnh thiếu máu não

Hiện nay vẫn chưa có thuốc điều trị bệnh thiếu máu não dứt điểm. Các thuốc chủ yếu có tác dụng cải thiện lưu lượng tuần hoàn máu não, cải thiện các triệu chứng do bệnh gây ra. Nên việc phát hiện, điều trị và phòng ngừa sớm là điều quan trọng và cần thiết để cải thiện tình trạng sức khỏe của người bệnh tại các cơ sở trung tâm y tế và bệnh viện uy tín.

Các chỉ định cận lâm sàng hiện nay để chẩn đoán sớm nguyên nhân bệnh thiếu máu não cục bộ như:

  • Siêu âm Doppler: là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh khảo sát bất kỳ dòng chảy nào bên trong cơ thể con người dựa vào nguyên lí của hiệu ứng Doppler giúp biết được vận tốc và lưu lượng dòng máu chảy trong tĩnh mạch và động mạch.
  • Chụp cắt lớp CT, chụp cộng hưởng từ MRI: là những phương pháp chẩn đoán hình ảnh được chỉ định trong cận lâm sàng để có thể tìm ra nguyên nhân não bị tổn thương.
  • Lưu huyết não đồ: giúp đánh giá huyết động của não và trạng thái thay đổi chức năng của mạch máu não.
  • Chụp mạch não đồ (chụp mạch máu não): xét nghiệm dùng để quan sát sự lưu thông của các mạch máu cung cấp máu ở đầu và cổ cho não để phát hiện xem có bị hẹp hay tắc nghẽn không.
  • Điện não đồ (EEG), các xét nghiệm sinh hóa liên quan,…

Do đó, chẩn đoán sớm nguyên nhân và tầm soát nguy cơ là cách tốt nhất và tối ưu nhất để phát hiện và phòng ngừa sớm nguy cơ mắc bệnh thiếu máu não cục bộ kể cả các bệnh lý khác. Qua đó, bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình, ngăn ngừa nguy cơ các biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng đến tính mạng, cơn thiếu máu thoáng qua, thiếu máu não gây đột quỵ.

IV. Nguyên nhân gây nên tình trạng thiếu máu não

Theo các chuyên gia về thần kinh, có nhiều nguyên nhân dẫn đến bệnh thiếu máu não cục bộ và một số nguyên nhân phổ biến sau đây dẫn đến các triệu chứng và bệnh thiếu máu não.

1. Xơ vữa động mạch

Xơ vữa động mạch là nguyên nhân chủ yếu hiện nay dẫn đến thiếu máu não do tình trạng rối loạn lipid huyết đặc biệt là tăng LDL-Cholesterol (thường gọi là ‘Cholesterol xấu’) làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch gây ra hiện tượng lòng mạch bị chèn ép, nguy cơ xuất hiện cục máu đông gây tắc nghẽn lòng mạch khiến lưu lượng máu và oxy đến não giảm.

2. Tăng huyết áp

Tăng huyết áp cũng là nguyên nhân khá phổ biến dẫn đến tình trạng thiếu máu não do huyết áp động mạch cao làm tăng áp lực lên thành mạch và có thể gây tổn thương mạch máu cũng như các cơ quan mô đích. Và các tổn thương này cũng góp phần cho sự xơ vữa động mạch hình thành như đề cập ở trên.

3. Bệnh tim mạch

Các bệnh lý tim mạch liên quan như rối loạn nhịp tim, nhanh nhịp thất,suy tim, … cũng góp phần gây nên tính trạng thiếu máu não cục bộ. Sự chèn ép của mạch máu cũng có thể dẫn đến thiếu máu cục bộ não, bằng cách chặn các động mạch vận chuyển oxy đến não. Các khối u là một trong những nguyên nhân gây chèn ép mạch máu.

Dị tật tim bẩm sinh cũng có thể gây ra thiếu máu cục bộ não do thiếu sự kết nối và hình thành động mạch thích hợp. Những người bị dị tật tim bẩm sinh cũng có thể dễ bị đông máu. Các sự kiện bệnh lý khác có thể dẫn đến thiếu máu cục bộ não bao gồm ngừng tim phổi, đột quỵ và tổn thương não nghiêm trọng không thể phục hồi.

4. Nhồi máu cơ tim

Nhồi máu cơ tim cũng có thể gây ra thiếu máu cục bộ não do mối tương quan tồn tại giữa đau tim và huyết áp thấp. Huyết áp quá thấp thường biểu hiện tình trạng không đủ oxy của các mô. Các cơn đau tim không được điều trị có thể làm chậm lưu lượng máu đến mức máu có thể bắt đầu đông và ngăn dòng máu đến não hoặc các cơ quan chính khác. Huyết áp quá thấp cũng có thể do dùng quá liều thuốc và phản ứng với thuốc.

5. Thiếu máu hồng cầu

Thiếu máu hồng cầu hình liềm, mạch máu bị nén, nhịp tim nhanh thất, tích tụ mảng bám trong động mạch, cục máu đông, huyết áp cực thấp do đau tim và dị tật tim bẩm sinh có khuynh hướng thiếu máu cục bộ não cao hơn so với những người khỏe mạnh. Thiếu máu hồng cầu hình liềm có thể gây ra thiếu máu cục bộ não liên quan đến các tế bào máu có hình dạng bất thường. Tế bào máu hình liềm dễ đông máu hơn tế bào máu bình thường, cản trở lưu lượng máu đến não.

6. Những nguyên nhân gây thiếu máu não khác

Ngoài những nguyên nhân trên, thì lối sống không lành mạnh cũng là nguyên nhân ảnh hưởng gián tiếp và gây ra sự thiếu máu não cục bộ như:

  • Stress, căng thẳng, mệt mỏi, áp lực công việc, làm việc quá sức,…
  • Thường xuyên hút thuốc lá, uống rượu bia,…
  • Chế độ ăn uống không khoa học, không cân bằng chất dinh dưỡng, ăn quá nhiều thực phẩm chứa hàm lượng chất béo cao, đồ ngọt.
  • Lối sống lười vận động, ít tập thể dục thể thao.
  • Sử dụng máy tính, điện thoại với tần suất cao dẫn đến cơ thể dễ mệt mỏi, lười vận động, ù lì.

V. Thiếu máu não có nguy hiểm, có ảnh hưởng tới sức khỏe không?

Từ những nguyên nhân và triệu chứng mà chúng tôi cung cấp ở trên của căn bệnh thiếu máu não thì có thể xem đây là một căn bệnh không thể xem nhẹ, qua loa vì các biến chứng, tác hại mà nó gây ra vô cùng nguy hiểm. Thiếu máu não là hội chứng bệnh lý nguy hiểm có thể dẫn đến tử vong, đứng thứ 3 sau bệnh ung thư và các bệnh tim mạch. Điều đáng nói là bệnh thiếu máu não thường là lý do gây nên các ca bị tai biến mạch máu não và nó xuất hiện ở mọi lứa tuổi và điều đáng chú ý là bệnh thiếu máu não cục bộ hiện nay đang dần dần trẻ hóa do lối sống lười vận động, chế độ ăn uống không phù hợp, nhiều hóa chất độc hại trong thực phẩm hàng ngày.

Não bộ là cơ quan thần kinh và điều hòa tất cả hoạt động cho cơ thể, tuy chiếm 2% trọng lượng cơ thể nhưng là cơ quan có vai trò vô cùng quan trọng cần thiết cho sự sống còn của cơ thể chúng ta nên khi các tế bào thần kinh không được cung cấp năng lượng như glucose, oxy thì điều này dẫn đến sự suy giảm các tế bào thần kinh bộ não.

Nếu bị thiếu máu thì mọi hoạt động thần kinh của não bộ sẽ bị suy giảm ngay lập tức. Các dấu hiệu để nhận biết ra bệnh thiếu máu não trong những giai đoạn đầu thường có vẻ nhẹ nhàng và tiến biến thầm lặng nhưng nó lại tiến triển một cách rất nhanh chóng trong cơ thể của chúng ta và biểu hiện bằng các triệu chứng cấp tính.

Chính vì vậy, khi bạn cảm thấy cơ thể mình có những dấu hiệu, triệu chứng của bệnh thiếu máu não cục bộ như đề cập ở phần trên thì cần đến ngay cơ trung tâm, cơ sở y tế và bệnh viện để được thăm khám và được hướng dẫn đưa ra phác đồ điều trị kịp thời.

Dưới đây là một số biến chứng nguy hiểm mà bệnh thiếu máu não cục bộ có thể gây ra cho người bệnh:

  • Đột quỵ: do cung cấp máu lên não bị gián đoạn khiến lượng oxy cung cấp không đủ để duy trì, gây tổn thương nghiêm trọng não bộ và nguy cơ dẫn biến tử vong cao.
  • Cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA): do rối loạn chức năng thần kinh cấp do thiếu máu cung cấp lên não, thường tình trạng này kéo dài khoảng vài phút và không quá 24 giờ.
  • Chứng phình động mạch não: là hiện tượng mạch máu trong não bị sưng lên có thể do tăng huyết áp, hẹp động mạch, chấn thương ở đầu có thể gây nguy cơ xuất huyết não.
Biến chứng nguy hiểm của thiếu máu não
Biến chứng nguy hiểm của thiếu máu não

VI. Cách giúp ngăn ngừa tình trạng thiếu máu não quay trở lại

Hiện nay trên thị trường vẫn chưa có loại thuốc nào đặc trị thiếu máu não dứt điểm. Đa phần các thuốc được sử dụng phổ biến hiện nay giúp cải thiện tăng lưu lượng tuần hoàn máu não, cái thiện được các triệu chứng do bệnh thiếu máu não cục bộ gây ra. Do đó, hiểu biết về bệnh thiếu máu não cục bộ giúp chúng ta tìm các cách phòng ngừa tình trạng thiếu máu não cũng như cải thiện khi có đâu hiệu của bệnh thiếu tuần hoàn máu não là thật sự cần thiết và rất quan trọng.

Thiếu tuần hoàn máu não là căn bệnh rất nguy hiểm nhưng nếu có cách phòng ngừa cũng như có chế độ chăm sóc sức khỏe, chế độ dinh dưỡng thích hợp thì bạn có thể hoàn toàn phòng ngừa cũng như cải thiện được bệnh này.

1. Tập thể dục thể thao thường xuyên

Vận động thể lực thường xuyên: việc tập thể dục thể thao, vận động vừa phải không chỉ giúp chúng ta thoải mái, tràn đầy năng lượng mà còn giúp cho chúng ta cải thiện sức khỏe, độ dẻo dai cơ chế giúp quá trình lưu thông máu trong cơ thể và lên não được tốt hơn. Nên việc dành ra ít thời tập thể dục, đi bộ hằng ngày sẽ mang lại hiệu quả cao cho việc ngăn ngừa và cải thiện bệnh thiếu máu não.

Tập yoga: là một trong những bài tập giúp tăng cường sức khỏe, cải thiện tâm trạng hiệu quả, được nhiều người áp dụng phổ biến hiện nay. Yoga là một bộ môn không chỉ giúp bạn ngăn ngừa những tổn thương về mặt tâm lý mà còn có tác dụng cải thiện sự linh hoạt, dẻo dai, độ bền cho cơ thể.

Chế độ dinh dưỡng và tập luyện thể thao hợp lý
Chế độ dinh dưỡng và tập luyện thể thao hợp lý

2. Chế độ dinh dưỡng và lối sống lành mạnh

Xây dựng chế độ dinh dưỡng đầy đủ và hợp lý: nên cân bằng glucid, lipid, protid trong bữa ăn và bổ sung nhiều chất xơ như ăn nhiều rau xanh, hoa quả tươi để cung cấp các omega-3, vitamin, khoáng chất thiếu yếu cho cơ thể. Hạn chế ăn đồ chế biến sẵn, thức ăn đóng hộp, đồ chiên xào, cay nóng có hàm lượng cholesterol cao, đây là nguyên nhân góp phần hình thành mảng xơ vữa động mạch gây nên tắc nghẽn mạch máu.

Có lối sống sinh hoạt lành mạnh: để phòng ngừa và cải thiện bệnh thiếu mãu não, bên cạnh chế độ ăn uống hợp lý, khoa học thì bạn cần có một lối sống lành mạnh cụ thể như : hạn chế hút thuốc lá, sử dụng rượu bia, chất kích thích, hạn chế sử dụng các thiết bị công nghệ như máy tính, điện thoại quá nhiều và không thức khuya, đảm bảo ngủ đủ giấc 8 tiếng 1 ngày. Không làm việc quá sức lao động, có thời gian và chế độ nghỉ ngơi thích hợp.

3. Thăm khám bác sĩ định kỳ

Khám sức khỏe định kỳ: việc đến thăm khám tại các cơ sở trung tâm y tế, bệnh viện định kì giúp bạn phát hiện và phòng ngừa sớm các chứng bệnh tiềm ẩn trong đó có bệnh thiếu máu não cục bộ.

Ngoài ra, việc sử dụng và bổ sung các thực phẩm chức năng, các sản phẩm chăm sóc sức khỏe tăng cường hoạt động trí não cũng góp phần giúp cơ thể bạn chống lại các gốc tự do gây hại cho mạch máu, đồng thời tăng cường lưu lượng tuần hoàn máu não, cải thiện trí não và làm giảm nguy cơ hình thành các mảng xơ vữa động mạch và ngăn ngừa chứng huyết khối, các biến cố tim mạch hiệu quả.

VII. Kết luận

Thiếu máu não là bệnh có những triệu chứng rất dễ nhầm lẫn với các bệnh lý thông thường khác. Bệnh gây ra những biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe và có thể nguy hiểm đến tính mạng người bệnh. Do đó chúng ta cần phải hiểu rõ về bệnh và các cách phòng ngừa thích hợp để cải thiện triệu chứng, tình trạng sức khỏe của bản thân. Bài viết trên giúp bạn có thêm những thông tin bổ ích nhất về bệnh cũng như cách điều trị, phòng ngừa, hy vọng qua đó các bạn có thể hiểu rõ hơn về căn bệnh thiếu máu não là gì để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình của mình.

Xem thêm bài viết liên quan:

Thiếu máu não uống thuốc gì để giúp tăng tuần hoàn máu não?

Người bị thiếu máu não nên ăn gì và kiêng gì? [Ý kiến chuyên gia]

0/5 (0 Reviews)
Thiếu máu não là gì? Nguyên nhân và biến chứng nguy hiểm của bệnh

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Chuyển lên trên