Khó ngủ ở thanh niên: Nguyên nhân và cách điều trị

Khó ngủ ở thanh niên: Nguyên nhân và cách điều trị

Tình trạng khó ngủ ở thanh niên ngày càng phổ biến, mà ngay cả những người trẻ tuổi cũng có thể gặp phải tình trạng này. Việc suy giảm chất lượng giấc ngủ không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn gây tác động xấu đến năng suất làm việc, chất lượng cuộc sống và tâm tính. Vậy đâu là nguyên nhân gây nên tình trạng khó ngủ? Trong bài viết này chúng ta sẽ cùng đi tìm hiểu những yếu tố gây ra, mức độ nghiêm trọng và cách để điều trị chứng khó ngủ ở thanh niên.

1. Khó ngủ là gì

Khó ngủ là một trong các triệu chứng thường thấy của bệnh mất ngủ, nó được hiểu là khi bạn khó có thể đi vào giấc ngủ. Người khó ngủ thường nằm trằn trọc rất lâu, đầu óc lại cứ suy nghĩ lan man mà khó có thể ngon giấc được. Điều này làm rút ngắn thời gian ngủ, suy giảm chất lượng giấc ngủ và ảnh hưởng đến năng suất hoạt động của não bộ vào ngày hôm sau. Không những vậy nếu tình trạng này kéo dài, hoàn toàn có thể dẫn đến những tổn thương về cả thể chất và tinh thần, gây ra nhiều bệnh lý nghiêm trọng như mất trí nhớ, trầm cảm,…

Mất ngủ không còn là vấn đề của riêng người lớn tuổi
Mất ngủ không còn là vấn đề của riêng người lớn tuổi

2. Nguyên nhân gây khó ngủ ở thanh niên

Mất ngủ ở người lớn tuổi chủ yếu là do sự lão hóa các cơ quan trong cơ thể dẫn đến rối loạn chức năng đa cơ quan, trong đó có hoạt động của não bộ dẫn đến khó ngủ. Ở người trẻ tuổi, khi sự lão hóa này chưa xảy ra thì các nguyên nhân gây khó ngủ ở thanh niên lại chủ yếu nằm ở thói quen sinh hoạt, làm việc không phù hợp. Dưới đây là các nguyên nhân thường gặp nhất:

2.1. Stress, căng thẳng kéo dài

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây nên các tình trạng đau đầu, mất ngủ, suy giảm trí nhớ và là nguyên nhân đứng thứ hai gây nên tình trạng loét dạ dày tá tràng. Bởi lẻ, đi kèm với cuộc sống ngày càng hiện đại thì con người cũng phải đối diện với áp lực công việc, học tập ngày càng tăng cao, đặc biệt là đối với thanh thiếu niên, lứa tuổi đang trong giai đoạn lập nghiệp và tìm chỗ đứng trong cuộc sống. Do đó, không quá khó hiểu khi tình trạng mất ngủ ngày nay cũng diễn ra phổ biến ở người trẻ tuổi. Đây là một nguyên nhân mang tính chất gắn bó với công việc nên rất khó kiểm soát và điều chỉnh, dẫn đến ngày càng có nhiều người trẻ phải đối diện với stress kéo dài dẫn đến khó ngủ.

Để giải thích điều này, ta cần phải tìm hiểu một chút về hoạt động của cơ thể và bộ não. Khi căng thẳng, cơ thể sẽ tiết ra hàng loạt các hormon khiến não bộ bạn phải tăng cường hoạt động, duy trì sự tỉnh táo để làm việc. Một trong số các hormon đó có tên gọi là corticoid. Hormon này thông thường sẽ tiết ra nhiều nhất vào lúc 8 giờ sáng, giúp cho ta sảng khoái và làm việc năng suất hơn. Tuy nhiên, nếu bạn đem những lo âu, phiền toái vào căn phòng ngủ của mình, não bộ bạn sẽ bật chế độ hoạt động, việc nó làm bây giờ sẽ là suy nghĩ lan man thay vì thư giãn và nghỉ ngơi, khiến bạn không tài nào ngủ được. Do đó, trước khi ngủ hãy thư giãn đầu óc trong khoảng 30 phút, gác lại mọi lo âu để có một giấc ngủ trọn vẹn và một sức khỏe cường tráng.

Stress là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến khó ngủ
Stress là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến khó ngủ

2.2. Thiếu máu lên não

Bộ não chiếm khoảng 2% trọng lượng cơ thể nhưng nhu cầu oxy mà nó cần chiếm đến 20% lượng oxy cung cấp cho toàn bộ cơ thể. Khi thiếu máu lên não, lượng oxy cung cấp này thiếu hụt, dẫn đến rối loạn chức năng não bộ. Điều gây có thể gây ra các tình trạng rối loạn giấc ngủ như: khó ngủ, ngủ không sâu giấc, hay giật mình nửa đêm. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng thiếu máu lên não, nhưng có 2 nguyên nhân thường gặp là:

Tắc nghẽn mạch máu: khi dòng máu lưu thông từ tim bơm lên não bị tắc nghẽn, nguyên nhân là do cấu tạo mạch máu hoặc trương lực mạch máu thay đổi, có thể là do huyết khối, xơ vữa mạch máu, co thắt mạch máu,… làm giảm lượng máu đến nuôi não.

Thiếu máu: có thể là do tai nạn, chấn thương làm mất máu hoặc do suy giảm chức năng hồng cầu như bệnh thiếu máu, sốt rét, suy tủy,…Điều này làm giảm các chất vận chuyển oxy trong máu.

2.3. Sử dụng chất kích thích

Thuốc lá: khói thuốc lá có chứa nhiều chất độc hại có thể gây độc thần kinh và nhiều cơ quan nếu sử dụng lâu dài. Bên cạnh đó, trong thành phần thuốc lá còn chứa một alkaloid gây nghiện có tên là nicotin, chất này tạo một cảm giác sảng khoái, tỉnh táo ngắn hạn. Tuy nhiên, nếu hút thuốc trước giờ ngủ khoảng 2 tiếng có thể khiến bạn khó ngủ hơn, chất lượng giấc ngủ cũng suy giảm rõ rệt.

Rượu bia: các thức uống có cồn nói chung không nên sử dụng quá gần giấc ngủ, đặc biệt là nếu bạn uống nhiều, khi này cơ thể bạn không thể chuyển hóa hết các chất cồn này,làm tồn tại trong cơ thể một sản phẩm trung gian gây độc cho thần kinh, lâu ngày sẽ khiến bạn gặp các vấn đề về giấc ngủ.

2.4. Sử dụng thiết bị điện tử

Người trẻ tuổi có thói quen học tập và làm việc về khuya và rất gần giấc ngủ. Hoặc cho dù không làm việc thì thanh niên thường có thói quen lướt web, xem phim để thư giãn trước khi ngủ. Việc dán mắt vào các thiết bị điện tử được chứng minh là khiến cho bạn trở nên khó ngủ hơn.

Thông thường vào ban đêm, một tuyến nhỏ trong não của bạn được gọi là tuyến tùng sẽ tiết ra chất Melatonin, một loại hormon có chức năng điều hòa hoạt động giấc ngủ, khiến bạn ngủ ngon và sâu hơn. Đây có thể xem là chất đối kháng sinh lý với corticoid được tiết ra vào ban ngày để duy trì sự tỉnh táo. Ánh sáng xanh trong các thiết bị điện tử ức chế tuyến tùng tiết ra Melatonin làm cho bạn khó ngủ, điều này đã được các nhà khoa học chứng mình bằng nhiều thực nghiệm.

Sử dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ làm bạn khó ngủ hơn
Sử dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ làm bạn khó ngủ hơn

2.5. Béo phì

Béo phì được cho là có liên quan đến các rối loạn giấc ngủ. Tuy không ảnh hưởng trực tiếp nhưng béo phì là nguyên nhân của hầu hết các bệnh lý tim mạch và xương khớp, mắc các bệnh này bệnh nhân khó lòng có thể đi vào giấc ngủ một cách nhanh chóng. Tình trạng béo phì ngày càng gia tăng ở tuổi trẻ đặc biệt là các nước phát triển, do đó tỉ lệ thanh thiếu niên bị khó ngủ cũng do đó mà tăng cao.

2.6. Giờ giấc ngủ nghỉ không hợp lý

Việc ngủ và dậy vào cùng một khung giờ trong tất cả các ngày giúp duy trì nhịp độ sinh học. Nhịp độ sinh học hiểu nôm na là việc điều tiết các hormon điều chỉnh sự tỉnh táo hay buồn ngủ của cơ thể. Người trẻ ngày nay hầu như có giờ giấc làm việc, học tập không cố định, do đó, đồng hồ sinh học trong cơ thể cũng từ đó mà rối loạn. Nếu bạn liên tục thức khuya những ngày trước đó để lại việc có thể đến khi xong việc bạn sẽ gặp tình trạng khó ngủ khi muốn ngủ sớm.

Duy trì giờ giấc ngủ hợp lý có thể cải thiện tình trạng khó ngủ
Duy trì giờ giấc ngủ hợp lý có thể cải thiện tình trạng khó ngủ

2.7. Thiếu dinh dưỡng

Nhiều chất dinh dưỡng cần thiết cho hoạt động não bộ như các vitamin, các loại chất béo tốt và nhiều thành phần acid amin. Nếu thiếu các chất này, hoạt động não bộ có thể bị suy giảm dẫn đến tình trạng khó ngủ.

3. Tình trạng khó ngủ ở thanh niên có nguy hiểm không

Tình trạng khó ngủ ở thanh niên có thể diễn ra ngắn hạn trong vài ngày rồi hết, trường hợp này không ảnh hưởng quá nhiều đến sức khỏe. Tuy nhiên, nếu kéo dài không ngưng, khó ngủ ở thanh niên có thể làm suy giảm trầm trọng sức khỏe, suy giảm khả năng làm việc, tập trung và là nguyên nhân dẫn đến nhiều bệnh lý nghiêm trọng khác như:

  • Trầm cảm, lo âu, rối loạn tâm tính.
  • Rối loạn tiền đình, đột quỵ.
  • Mất trí nhớ, parkinson.
  • Các bệnh lý tim mạch, xương khớp.
  • Bệnh lý dạ dày.
  • Tăng nguy cơ sai sót, tai nạn nghề nghiệp.

4. Cách điều trị khó ngủ ở thanh niên

4.1. Cách chữa không dùng thuốc

Bấm huyệt giúp dễ ngủ hơn: có rất nhiều huyệt đạo trên cơ thể giúp kích thích sự thư giãn đầu óc, khí huyết lưu thông, tăng lưu lượng máu lên não, an thần dễ ngủ. Chẳng hạn như huyệt ấn đường, huyệt phong trì, tuyết ngư,…Lưu ý, phụ nữ có thai không nên tự ý bấm huyệt đạo để điều trị khó ngủ mà phải tham khảo ý kiến của chuyên gia vì có thể gây kích thích nhu động tử cung dẫn đến sảy thai.

Ăn uống các thực phẩm giúp dễ ngủ: Các loại thực phẩm chứa tryptophan, carbohydrate, vitamin B6, omega-3 là các loại thực phẩm giúp duy trì và ổn định giấc ngủ ngon. Một số thực phẩm bệnh nhân khó ngủ ở thanh niên nên sử dụng như: chuối, cá béo, sữa nóng, hạt sen, nấm mèo, dưa hấu, cà chua, sà lách, thịt gà, thịt vịt, hạt hạnh nhân, hạt óc chó,…

Tập thể dục: Mỗi ngày tập thể dục ít nhất 30 phút có thể giúp bạn dễ ngủ hơn, lưu ý không tập thể dục quá gần giờ ngủ có thể gây tác động ngược lại, khiến bạn khó ngủ hơn.

Hạn chế sử dụng chất kích thích: hạn chế hoặc loại bỏ hoàn toàn việc sử dụng rượu bia, thuốc lá nếu có thể để đảm bảo sức khỏe và giấc ngủ của bạn.

Thư giãn trước khi ngủ: 30 phút trước khi ngủ bạn nên thư giãn đầu óc để giải tỏa mọi căng thẳng, lo âu, có thể nghe nhạc, đọc sách nhưng đừng sử dụng các thiết bị điện tử. Có thể phối hợp việc đọc sách và việc ngâm chân bằng nước ấm có thể giúp bạn dễ ngủ hơn.

4.2. Dùng thuốc hỗ trợ giấc ngủ

Thuốc Tây dược: Các thuốc tây dược có tác dụng an thần, gây ngủ nhanh chóng. Tuy nhiên, việc sử dụng lâu ngày có thể gây ra nhiều tác dụng phụ và đặc biệt là gây nghiện.

Thực phẩm chức năng: đây là các sản phẩm có nguyên liệu từ tự nhiên, hoàn toàn an toàn, có công dụng hỗ trợ giấc ngủ, giúp điều hòa và cân bằng sinh học, đầu óc thư thái, thoải mái và dễ ngủ hơn.

5. Kết luận

Trên đây là các thông tin về tình trạng khó ngủ ở người thanh niên. Hy vọng bài viết này cung cấp nhiều kiến thức hữu ích, giúp bạn bảo vệ sức khỏe của bản thân và gia đình khỏi tình trạng khó ngủ.

         

0/5 (0 Reviews)
Khó ngủ ở thanh niên: Nguyên nhân và cách điều trị

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Chuyển lên trên