Căng thẳng, lo âu – lưỡi dao âm thầm ảnh hưởng đến sức khỏe

Tình trạng căng thẳng lo âu

Căng thẳng là một điều khá là bình thường trong đời sống ngày nay đối với tất cả mọi người. Không phải căng thẳng nào cũng xấu, tuy nhiên, nếu căng thẳng quá mức hay kéo dài, nó có thể gây hại cho sức khỏe của bạn. Do vậy, ngăn ngừa căng thẳng là quan trọng!

I. Căng thẳng lo âu là gì?

Hầu hết mọi người đều bị căng thẳng lo âu theo thời gian. Cảm giác căng thẳng, lo âu có thể xuất khi khi bạn bạn chuyển đến một nơi ở mới, bắt đầu một công việc mới hoặc làm bài kiểm tra là điều bình thường. Loại căng thẳng, lo lắng này rất khó chịu tuy nhiên nó có thể thúc đẩy bạn làm việc chăm chỉ hơn và hoàn thành mục tiêu công việc tốt hơn. Những trường hợp lo lắng này thường sẽ đến rồi đi qua, không cản trở quá nhiều vào cuộc sống hàng ngày của chúng ta.

Bên cạnh đó, những trường hợp rối loạn lo âu, cảm giác sợ hãi không biến mất được, sẽ luôn thường trực trong tâm trí. Loại lo lắng này có thể khiến bạn ngừng làm những việc bạn yêu thích. Trong những trường hợp nặng nề hơn, nó có thể ngăn bạn vào thang máy, băng qua đường, hoặc thậm chí rời khỏi nhà của bạn. Khi mà căng thẳng và lo âu bắt đầu can thiệp vào cuộc sống hàng ngày của bạn, nó có thể cho thấy một vấn đề nghiêm trọng hơn. Nếu bạn đang trốn tránh các tình huống do nỗi sợ hãi phi lý, thường xuyên lo lắng, hoặc lo lắng nghiêm trọng về một sự kiện đau buồn vài tuần sau khi nó xảy ra, thì có thể đã đến lúc tìm kiếm sự giúp đỡ.

II. Triệu chứng của căng thẳng lo âu

Căng thẳng lo âu kéo dài rối loạn chuyển hóa của các chất trong cơ thể, tạo ra các triệu chứng cả về thể chất và tâm lý. Tùy vào mỗi người mà triệu chứng về tình trạng này sẽ biểu hiện khác nhau.

Các triệu chứng thể chất phổ biến bao gồm:

  • Đau bụng
  • Căng cơ
  • Đau đầu nhức đầu
  • Tim đập nhanh
  • Thở nhanh
  • Đổ mồ hôi
  • Chóng mặt
  • Đi tiểu nhiều
  • Thay đổi cảm giác thèm ăn
  • Khó ngủ
  • Bệnh tiêu chảy
  • Mệt mỏi

Ngoài những triệu chức về thể chất, các triệu chứng về tinh thần cảm xúc cũng xuất hiện, bao gồm:

  • Bồn chồn, hồi hộp
  • Hay quên, mất tập trung
  • Tức giận vô cơ
  • Phiền muộn
  • Hoảng sợ lo lắng, đặc biệt trong môi trường xã hội
  • Cảm giác diệt vong sắp xảy ra

III. Nguyên nhân dẫn tới căng thẳng, lo âu

Căng thẳng có nhiều dạng và ảnh hướng đến mọi người ở mọi lứa tuổi và mọi tầng lớp xã hội. Căng thẳng có thể được gây ra bởi các sự kiện hoặc tình huống xảy ra với chúng ta hoặc bởi suy nghĩ, thái độ hoặc kỳ vọng của chính chúng ta.

Nguyên nhân của căng thẳng bao gồm:

  • Về tài chính:
  • Tranh chấp về vấn đề tài sản, tiền bạc
  • Lo lắng, áp lực về tài chính, kiếm tiền, các khoản chi tiêu cần thiết
  • Cảm thấy tội lỗi khi tiêu tiền vào những thứ không cần thiết.
  • Về công việc:
  • Môi trường làm việc không tốt
  • Khối lượng công việc quá nhiều, quá khắt khe, luôn phải chạy theo tiến độ công việc
  • Thời gian làm việc kéo dài, căng thẳng
  • Áp lực mục tiêu quá cao so với năng lực, hoàn cảnh của bản thân
  • Về các mối quan hệ cá nhân
  • Quá bận rộn để dành thời gian cho nhau và chia sẻ trách nhiệm
  • Áp lực trong hôn nhân, kết hôn, ly hôn
  • Trong mối quan hệ với những thành viên trong gia đình: bố mẹ, con cái bất hòa
  • Về cuộc sống hàng ngày và sự bận rộn
  • Sự di chuyển hàng ngày, tình trạng kẹt xe, tới trễ
  • Bắt đầu một trường học mới, một công việc mới
  • Bị bệnh, gặp tai nạn, đang cần sự can thiệp của y tế: nằm viện dài ngày, sử dụng nhiều thuốc
  • Tiếng ồn quá mức, đông đúc, không khí ô nhiễm
  • Quá bận rộn, thường xuyên ngủ không đủ giấc

Thông thường đây là những trở ngại nhỏ nhưng nếu để chúng xảy ra thường xuyên, chúng sẽ là nguồn gốc của lo lắng, ảnh hưởng tới sức khỏe

IV. Tình trạng căng thẳng có ảnh hưởng tới sức khỏe không?

Cơ thể chúng ta được trang bị tốt để xử lý tình trạng căng thẳng lo âu liều nhỏ, nhưng khi căng thẳng đó trở nên lâu dài hoặc mãn tính, nó có thể gây nên ảnh hưởng nghiêm trọng đến cơ thể của bạn.

Các cơ quan bị ảnh hưởng bởi căng thẳng
Các cơ quan bị ảnh hưởng bởi căng thẳng

1. Về hệ thống cơ xương

Khi cơ thể trong trại thái căng thẳng, các cơ bị kéo căng ra. Căng thẳng mãn tính khiến cho các cơ trong cơ thể luôn ở trong tình trăng căng kéo dài, điều này kích hoạt các phản ứng khác của cơ thể, làm ở thể luôn trong tình trạng nhức mỏi.

2. Về hệ hô hấp

Căng thẳng lo âu làm cho đường thở giữ mũi và phổi bị co lại, xuất hiện triệu chứng khó thở và thở nhanh. Đối với những người không mắc bệnh về  hô hấp, điều này không quá nghiêm trọng. Tuy nhiên, đối với những bệnh nhân có tiền sử bệnh hen suyễn hay bệnh viêm phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD) thì sẽ làm trầm trọng hơn tình trạng bệnh.

3. Về hệ tim mạch

Trường hợp căng thẳng cấp tính – căng thẳng tạm thời, ngắn hạn như việc áp lực tiến độ hoàn thành công việc, kẹt xe hoặc phanh đột ngột để tránh tai nạn làm gia tăng nhịp tim có bóp cơ tim mạnh hơn. Ngoài ra, các mạch máu đến các cơ quan và tim giãn ra, do đó làm tăng lượng máu bơm đến các cơ quan này dẫn đến tình trạng tăng huyết áp. Một khi giai đoạn căng thẳng cấp tính qua đi, cơ thể sẽ trở lại trạng thái bình thường.

Căng thẳng mãn tính hay căng thẳng liên tục trong thời gian dài góp phần gây ra các vấn đề lâu dài cho tim và mạch máu. Sự căng thẳng kéo dài làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, đau tim, đột quỵ.

Căng thẳng cấp tính lặp đi lặp lại nhiều lần và căng thẳng mãn tính dai dẳng là một phần nguyên nhân dẫn tới viêm hệ thống tuần hoàn, đặc biệt là ở động mạch vành, và đây là một trong những con đường dẫn đến các cơn đau tim.

4. Về hệ tiêu hóa

Căng thẳng làm cho dạ dày thường cảm thấy đau, đầy bụng và các chứng khó chịu khác như buồn nôn, nôn mửa. Hơn nữa, căng thẳng có thể làm tăng hoặc giảm cảm giác thèm ăn của bạn. Căng thẳng cũng ảnh hưởng tới tới độ di chuyển của thức ăn trong cơ thể, có thể gây tiêu chảy, táo bón trầm trọng hơn là hiện tượng gây co thắt cơ trong ruột, gây đau đớn.

Ruột có một hàng rão chặt chẽ để bảo vệ cơ thể khỏi các vi khuẩn liên quan đến thực phẩm. Căng thẳng làm cho hàng rào bảo vệ đường ruột yếu đi và tạo điều kiện cho các vi khuẩn đường ruột xâm nhập vào cơ thể

5. Về hệ thần kinh

Căng thẳng mãn tính làm cho hệ thần kinh tự chủ liên tục kích hoạt các phản ứng vật lý, làm cho tình trạng cơ thể mệt mỏi, kiệt quệ, lâu dần sẽ dẫn đến trầm cảm.

6. Hệ thống miễn dịch

Căng thẳng kích thích hệ thống miễn dịch, sự kích thích này có thể giúp bạn tránh nhiễm trùng và chữa lành vết thương. Nhưng theo thời gian, các hormone căng thẳng sẽ làm suy yếu hệ thống miễn dịch của bạn và làm giảm phản ứng của cơ thể đối với những tác nhân xâm lược nước ngoài. Những người bị căng thẳng kéo dài dễ mắc phải các bệnh do vi rút gây ra như cúm và cảm lạnh thông thường, cũng như các bệnh nhiễm trùng khác. Căng thẳng cũng làm cho thời gian hồi phục sau bệnh tật, chấn thương kéo dài hơn.

7. Hệ thống sinh sản nam

Căng thẳng khiến cơ thể tiết ra hormone cortisol, đây là hormone được sản xuất bởi tuyến thượng thận. Cortisol rất quan trọng đối trong việc điều hòa huyết áp và hoạt động bình thường của các thống cơ quan bao gồm tim mạch, tuần hoàn và sinh sản nam giới. Lượng cortisol dư thừa có thể ảnh hưởng đến hoạt động sinh hóa bình thường của hệ thống sinh sản nam giới.

Giảm ham muốn tình dục: Căng thẳng mãn tính, căng thẳng liên tục trong thời gian dài, có thể ảnh hưởng đến sản xuất testosterone, dẫn đến suy giảm ham muốn tình dục và thậm chí có thể gây rối loạn cương dương hoặc liệt dương.

Ảnh hưởng khả năng sinh sản: Căng thẳng mãn tính cũng có thể tác động tiêu cực đến quá trình sản xuất và trưởng thành tinh trùng, gây khó khăn cho các cặp vợ chồng đang cố gắng thụ thai.

Các bệnh về hệ thống sinh sản: Khi mắc phải tình trạng căng thẳng, hệ thống miễn dịch của cơ thể sẽ bị ảnh hưởng, cơ thể dễ bị nhiễm trùng. Do đó, các cơ quan của hệ thống sinh sản của nam dễ bị tấn công bởi vi khuẩn, dẫn nhiễm trùng tinh hoàn, tuyến tiền liệt và niệu đạo, có thể ảnh hưởng đến hoạt động sinh sản bình thường của nam giới.

8. Hệ thống sinh sản nữ

Kinh nguyệt: Khi mức độ căng thẳng cao sẽ ảnh hưởng đến chu kỳ kinh nguyệt, chu kỳ kinh nguyệt không đều, kéo dài hoặc gây đau khi kinh nguyệt tới.

Giảm ham muốn tình dục: Căng thẳng, mất tập trung, mệt mỏi, v.v., có thể làm giảm ham muốn tình dục – đặc biệt là khi phụ nữ đồng thời chăm sóc trẻ nhỏ hoặc các thành viên khác trong gia đình bị bệnh, cảm thấy chán nản, gặp khó khăn trong mối quan hệ,…

Ảnh hưởng thai kỳ: Căng thẳng khi mang thai có thể ảnh hưởng đáng kể đến kế hoạch sinh sản của phụ nữ. Căng thẳng có thể tác động tiêu cực đến khả năng thụ thai, sức khỏe của thai kỳ và tâm sinh lý sau sinh của phụ nữ, trầm trọng hơn có thể dẫn tới trầm cảm thời kỳ mang thai và sau sinh.

Khi căng thẳng cao, có nhiều khả năng làm trầm trọng thêm các triệu chứng của các trạng thái bệnh sinh sản, chẳng hạn như virus herpes simplex hoặc hội chứng buồng trứng đa nang. Việc chẩn đoán và điều trị ung thư sinh sản có thể gây ra căng thẳng đáng kể, điều này cần được quan tâm và hỗ trợ thêm

V. Cần làm gì để giảm tình trạng căng thẳng

Mặc dù không ai có thể tránh được tất cả căng thẳng, nhưng chúng ta có thể cải thiện nó theo những cách lành mạnh. Sáu bước giúp bảo vệ bạn khỏi căng thẳng.

Hãy duy trì lối sống lành mạnh
Hãy duy trì lối sống lành mạnh

1. Ăn uống điều đồ

Một số người cố gắng giảm tình trạng căng thẳng bằng cách uống rượu hoặc ăn quá nhiều. Những hành động này có vẻ hữu ích trong thời điểm hiện tại, nhưng thực tế những hành động này có thể gây căng thẳng về lâu về dài. Caffeine cũng là một tác nhân làm tăng căng thẳng. Việc thực hiện một chế độ ăn uống lành mạnh, cân bằng có thể giúp cải thiện tình trạng căng thẳng.

2. Luyện tập thể dục đều đặn

Ngoài việc có lợi cho sức khỏe thể chất, tập thể dục đã được chứng minh là một liều thuốc giúp giảm căng thẳng mạnh mẽ. Hãy cố tập thể dụng thường xuyên, mỗi ngày khoảng 10-20 phút cho bài vận động đơn giản như chạy bộ, đi bộ sẽ giúp bạn cảm thấy khỏe khoắn hơn và duy trì thái độ sống tích cực.

3. Ngừng sử dụng thuốc lá, các sản phẩm chứa nicotin và hạn chế bia rượu

Những người sử dụng nicotine, bia rượu thường coi nó như một loại thuốc giảm căng thẳng. Tuy nhiên, nicotine và bia rượu thực sự gây căng thẳng hơn cho cơ thể do kích thích thần kinh, giảm lưu lượng máu và nhịp thở.

4. Nghiên cứu và thực hành các kỹ thuật thư giãn

Dành thời gian để thư giãn mỗi ngày giúp bạn kiểm soát căng thẳng và bảo vệ cơ thể khỏi những tác động của căng thẳng, làm chậm nhịp tim, thư giãn. Có nhiều kỹ thuật thư giãn khác nhau như hít thở sâu, xoa bóp, tập giãn cơ theo yoga, thiền định,…

5. Ngủ một giấc thật thoải mái

Mất ngủ, ngủ ít, hay ngủ không ngon giấc đều ảnh hưởng tiêu cực đến tâm trạng, tạo cho bạn cảm giác khó chịu và gây căng thẳng. Hãy cố gắng thiết lập và duy trì giấc ngủ điều độ

Ngủ đủ giấc 8 tiếng giúp cải thiện sức khỏe và đời sống tinh thần của bạn
Ngủ đủ giấc 8 tiếng giúp cải thiện sức khỏe và đời sống tinh thần của bạn

6. Trò chuyện

Chia sẻ cảm xúc và những mối quan tâm với gia đình, bạn bè và đồng nghiệp, những người mà có thể giúp đỡ bạn giải tỏa căng thẳng, áp lực cuộc sống. Giúp bạn không còn cảm giác bị cô lập và một mình chịu đựng mọi chuyện.

7. Giảm tác nhân gây căng thẳng, đặt mục tiêu và kỳ vọng thực tế

Không nên để bản thân quá tải, dành thời gian cho bản thân, hãy nhắc nhở bạn thân chú ý đến sức khỏe của mình. Hãy lưu tâm đến những điều bạn có thể kiểm soát và chấp nhận những thành quả mà bản thân đã nỗ lực

VI. Một số thuốc điều trị căng thẳng, lo âu

Mặc dù thuốc không chữa được chứng lo âu, nhưng chúng có thể giúp bạn kiểm soát các triệu chứng, để bạn có thể hoạt động tốt và cảm thấy tốt hơn trong cuộc sống hàng ngày.

Điều trị dùng thuốc giúp giảm bớt tình trạng căng thẳng lo âu
Điều trị dùng thuốc giúp giảm bớt tình trạng căng thẳng lo âu

1. Benzodiazepines

Benzodiazepine là thuốc an thần giúp thư giãn cơ bắp và làm dịu tâm trí. Chúng hoạt động bằng cách tăng tác động của một số chất dẫn truyền thần kinh, là những chất hóa học chuyển tiếp thông điệp giữa các tế bào não của bạn. Benzodiazepines giúp điều trị nhiều loại rối loạn lo âu, bao gồm rối loạn hoảng sợ, rối loạn lo âu tổng quát và rối loạn lo âu xã hội . Một số ví dụ về các loại thuốc này bao gồm:

  • Alprazolam (Xanax)
  • Chlordiazepoxide (Librium)
  • Clonazepam (Klonopin)
  • Diazepam (Valium)
  • Lorazepam (Ativan)

Benzodiazepine thường được sử dụng để điều trị ngắn hạn chứng lo âu, làm dễ ngủ, chứng co giật. Tuy nhiên, nếu sử dụng lâu dài sẽ dẫn đến trình trạng nghiện thuốc và phản tác dụng. Chỉ sử dụng thuốc khi có sự hướng dẫn của bác sĩ.

Phản ứng phụ: Ngoài buồn ngủ và các vấn đề về trí nhớ, dùng thuốc benzodiazepine còn có thể gây ra lú lẫn, các vấn đề về thị lực, đau đầu và cảm giác trầm cảm.

2. Buspirone

Buspirone được sử dụng trong điều trị cả chứng lo âu ngắn hạn và rối loạn lo âu mãn tính (kéo dài). Thuốc giúp người bệnh suy nghĩ lạc quan hơn, thư giãn, bớt lo lắng, bớt cảm giác hồi hộp, bồn chồn, cáu kỉnh đồng thời kiểm soát các triệu chứng khó ngủ, tim đập nhanh, đổ mồ hôi,…

Phản ứng phụ: Các tác dụng phụ có thể bao gồm đau đầu chóng mặt buồn nôn cảm giác bồn chồn hay hồi hộp, vấn đề về giấc ngủ, giấc mơ kỳ lạ, ù tai,..

3. Thuốc chống trầm cảm

Thuốc chống trầm cảm hoạt động bằng cách ảnh hưởng đến chất dẫn truyền thần kinh. Những loại thuốc này có thể được sử dụng để điều trị các triệu chứng lo lắng, nhưng chúng thường mất từ ​​4 đến 6 tuần để tạo ra hiệu quả rõ rệt.

Các loại thuốc chống trầm cảm bao gồm:

  • SSRI (Escitalopram (Lexapro); Fluoxetine (Prozac), Paroxetine (Paxil), Sertraline (Zoloft),…) SSRI có thể gây ra nhiều tác dụng phụ, nhưng hầu hết mọi người đều dung nạp tốt. Các tác dụng phụ có thể bao gồm: buồn nôn, khô miệng, yếu cơ, bệnh tiêu chải, chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn chức năng tình dục
  • Thuốc chống trầm cảm ba vòng (Clomipramine (Anafranil), Imipramine (Tofranil)) Ba vòng là những loại thuốc cũ ít được sử dụng hơn vì những loại thuốc mới hơn gây ra ít tác dụng phụ hơn.
  • MAOIs isocarboxazid (Marplan), phenelzine (Nardil), selegiline (Emsam), tranylcypromine (Parnate)
Kiểm soát được tình trạng căng thẳng sẽ mang lại sức khỏe, hạnh phúc cho bản thân
Kiểm soát được tình trạng căng thẳng sẽ mang lại sức khỏe, hạnh phúc cho bản thân

VII.Kết luận

Kiểm soát được tình trạng căng thẳng sẽ tạo ra sự khác biệt cho cơ thể của bạn, giúp cho bạn thoát khỏi những áp lực, giúp cho bạn có một cuộc sống cân bằng, có thời gian cho công việc, các mối quan hệ, thư giãn và vui vẻ, để bạn hạnh phúc hơn, khỏe mạnh hơn và làm việc hiệu quả hơn.

 

0/5 (0 Reviews)
Căng thẳng, lo âu – lưỡi dao âm thầm ảnh hưởng đến sức khỏe

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Chuyển lên trên